Connext, blok zincirleri arasında hızlı ve depolama ile ilgili olmayan varlık transferlerini ve EVM uyumlu blok zincirler arasındaki sözleşme çalışmalarını mümkün kılan bir birlikte çalışabilirlik (interoperability) protokolüdür.

Connext, L2 çözümlerinde ve EVM’lerde küçük miktarlardaki likiditenin eksikliği ya da varlığı sorununu çözer. Kısaca söylemek gerekirse, bunun bir crosschain (zincirler arası) köprü olduğunu düşünebilirsiniz. Lansmandan sadece 5 hafta sonra Connext NXTP, ana ağda Ethereum, Polygon, Arbitrum ve Avalanche dahil 9 ağı destekleyecek şekilde genişledi. Connext’in bugün kaç ağı desteklediğine bir bakın: Binance Smart Chain, Polygon, xDai, Fantom Opera, Arbitrum One, Avalanche, Optimism, Moonriver, Moonbeam. Ayrıca Fuse, Celo, Aurora, Harmony, Evmos, Neon, Godwoken, zkSync, StarkNet için de destek ekleyecekler.

Anlaşmalar üç aşamada gerçekleşir:

Açık artırma (Auction): Kullanıcı istenen rotayı talep eder. Router’lar, belirli bir zaman aralığı içinde ve belirli bir fiyat aralığında işlemi tamamlamayı taahhüt eden taahhütler (commitments) içeren teklifler (bids) ile yanıt verir.

Hazırlık (Preparation): Açık artırma tamamlandıktan sonra işlem hazırlanabilir. Kullanıcı, gönderen ağındaki TransactionManager sözleşmesine, imzalı router teklifini içeren bir işlem gönderir. Bu işlem, kullanıcının gönderen ağdaki fonlarını kilitler. İmzalı isteklerini içeren bir olayı (event) algıladığında router, alıcı tarafındaki zincirdeki TransactionManager’a aynı işlemi gönderir ve uygun miktarda likiditeyi kilitler. Alıcı ağda bloke edilen tutar, gönderim tutarından komisyon düşülerek hesaplanır; böylece router işlemi tamamladığı için ödüllendirilir.

Yürütme (Execution): Alıcı ağda TransactionPrepared olayı tespit edildiğinde kullanıcı mesajı imzalar ve bunu tekrarlayıcıya (repeater) gönderir; repeater bir gönderim ücreti alır. Repeater (genellikle başka bir router) daha sonra, varış ağında kullanıcının işlemini tamamlamak ve router tarafından kilitlenen fonları talep etmek için kullanıcı işlemini Transaction Manager’a ileten bir mesaj gönderir.

İşlem, belirlenmiş bir geçerlilik süresi içinde tamamlanmazsa iptal edilir ve işlemi başlatan kullanıcı tarafından geri alınabilir (revoked). Buna ek olarak, işlemler süresi dolmadan önce, o ağda kendisine fonların borçlu olduğu kişi tarafından tek taraflı olarak da iptal edilebilir.

Avantajlar:

Yüksek güven seviyesi: Kullanıcılar, bloklama mekanizması sayesinde router’ların varlıklarla kaçamayacağını garanti eder. Connext Non-Castodial Transfer Protocol (NXTP), kendi doğrulayıcılarına (validators) dayanan tek genelleştirilmiş birlikte çalışabilirlik (interoperability) çözümüdür. Harici doğrulayıcılar kullanan köprüler temelde daha az güvenlidir; çünkü kullanıcıların üçüncü taraf doğrulayıcılara (verifiers) sağlanan araçlara ve verilere güvenmesi gerekir.

Ölçeklenebilirlik: İşlemleri doğrulamak için ağın kendi doğrulayıcı setini kullanan köprülerin, güven garantileri daha da güçlüdür. Ancak her bir ağ çifti için ayrı ayrı inşa edilmeleri gerekir ve likidite ağlarının yaptığı gibi yeni ağları hızlıca destekleyemezler. Connext, yeni blok zincirleri kendi ağına kolayca dahil edebilir ve böylece diğer ekosistemlere hızla ölçeklenebilir.

Sermaye Verimliliği: Köprüler, ağ için hizmet sağlamak adına doğrulayıcıların teminat (collateral) yatırmasını gerektirir; bu da verimsizdir. Bu teminat, köprünün ekonomik bant genişliğiyle (economic bandwidth) orantılı şekilde ölçeklenmelidir. Connext gibi likidite ağlarında ise, ağın güvenli bir şekilde sağlayabileceği ekonomik bant genişliği için bir üst limit yoktur; çünkü sermaye kilitleme, güvenlik modellerine bağlı değildir ve doğrulayıcıların üzerinde gerçekleşmez; ağın gönderici ve alıcı tarafında doğrudan gerçekleşir.

Daha Üstün Kullanıcı Deneyimi (UX): Likidite ağlarında doğrulama yerel olarak gerçekleştiği için ağlar arası transferler hızlıdır. Connext, kullanıcıların gerçek zamanlı olarak doğrudan L2-L2 transferleri yapmasına ve büyük ücretlerden tamamen kaçınmasına olanak tanır.

Arbitraj teşvikleriyle likiditenin yeniden dengelenmesi

Crosschain hacim, likidite ağları için önemli bir büyüme metriğidir. Ancak tek bir yöndeki yüksek hacimler, diğer yöndeki likiditeyi hızla tüketecektir.

Bu sorunu çözmek için Connext, Curve gibi stable swap’lar kullanan AMM’leri taklit eden bir AMM eğrisiyle likiditeyi dinamik olarak değerlendirir. Varlıkların fiyatı, her ağda bulunan likiditenin oranına bağlı olarak değişir. Likidite ne kadar dengesizse, fiyat farkı o kadar büyük olur ve ortaya çıkan varlığın fiyatı üzerindeki etki de o kadar artar.

Daha basit bir ifadeyle: Kullanıcılar daha likit bir ağdan varlık almak için daha yüksek bir fiyat öder; daha az likit bir ağdan varlık almak için ise daha düşük bir fiyat öder.

Bu durum, Uniswap gibi AMM’lerde bu tür özelliklerden zaten yararlanan piyasa yapıcılar (market makers) için cazip arbitraj teşvikleri sunar. Connext’in sanal AMM’leri (virtual AMMs) ile crosschain arbitraj da mümkün olacaktır.

Connext’in halihazırda $11 milyon likiditesi bulunuyor ve haftalık $31 milyon hacim sağlıyor.

SDK ile geliştirme

Connext, TCP/IP’ye benzer temel bir protokoldür; ağlar arası transferler ve sözleşme etkileşimleri gibi en basit şeyleri yapmanıza olanak tanır. Connext, kendi çözümlerini inşa etmek için SDK’yi kullanabilen geliştiricilere yöneliktir. Zamanla, diğer hangi araçların mevcut olduğuna ve ağların birbirleriyle hangi ağlar üzerinden iletişim kurduğuna bağlı olarak protokol, ağlar arasında daha karmaşık iletişime yükseltilebilir. Connext SDK ile inşa edilen ilk ürün köprüdür: https://xpollinate.io/.